Lula kazandı, real yurt dışında sert düştü

Ne oldu?

Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 25 Ekim Pazar günü yapılan Brezilya devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu kazandı. Business Today ve The Rio Times'ın aktardığı sayıma göre Lula, sağcı senatör Flávio Bolsonaro'yu oyların yaklaşık %51,8'ini alarak geride bıraktı. Piyasalar Brezilya borsaları açılmadan tepki verdi: Reuters'a göre kasım vadeli real kontratları Asya saatlerinde %10 düştü, Brezilya hisselerini izleyen ve Tokyo'da işlem gören bir fon da %15 değer kaybetti. Seçim, Brezilya'da Google'ın günlük trend aramalarına da damga vurdu; yerel oy sayımı sorgularından futbolcu Richarlison'un sonucu kutlamasına kadar.

Piyasalar neden bu kadar hızlı hareket etti?

Yatırımcılar başka bir sonuca göre pozisyon almıştı. Reuters'a göre Flávio Bolsonaro'nun üç hafta önceki ilk turu beklenmedik şekilde birinci bitirmesinin ardından piyasalar yükselmişti: cuma kapanışında hisseler ilk tur öncesine göre yaklaşık %7 yukarıdaydı, real de ABD dolarına karşı yaklaşık %5 güçlenmişti. Business Today'in aktardığına göre Citigroup'un cuma günü yayımlanan ve 73 yatırımcıyla yapılan anketinde katılımcıların çoğu, Lula kazanırsa realin en az %5 düşmesini bekliyordu. Pazar günkü hareketler bu yükselişin geri alındığına işaret ediyor.

Gözler kamu maliyesinde

Asıl endişe kamu maliyesi. Reuters, Lula'nın sosyal programları ve yatırımları korurken Brezilya borcunun artışını yavaşlatması gerektiğini yazıyor. Kamu borcu zaten GSYH'nin %82'sini aşıyor; Lula'nın ekibi 2030'a kadar GSYH'nin yaklaşık %1,3'ü kadar faiz dışı bütçe fazlası hedefliyor. UBS Global Wealth Management'tan Alejo Czerwonko, “Yatırımcılar mali disipline açık ve güvenilir bir bağlılık istiyor” dedi ve net bir mali plan ortaya çıkana kadar havanın zayıf kalmasını beklediğini söyledi. Reuters'ın görüştüğü analistlere göre yeni maliye bakanının kim olacağı ve 2027 bütçesi ilk sinyaller olacak.

İlk rakamlar neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?

İlk rakamlar, işlem hacminin düşük olduğu yurt dışı piyasalardan geldi. The Rio Times, Brezilya'nın kendi piyasalarının hareketi henüz teyit etmediğini belirtiyor; Business Today da aktardığı kur türevinin piyasa fiyatını doğrudan yansıtmadığını not ediyor. Spot real ve São Paulo'daki B3 borsası 26 Ekim Pazartesi günü yeniden işlem görecek. İlk günkü hareket, yerel yatırımcılar devreye girdiğinde büyüyebilir de sönebilir de.

Para transferi için neden önemli?

Türkiye'de sık sık “dolar kaç TL” diye kura bakanlar bu durumu iyi bilir: kur, gönderilen paranın karşı tarafa kaç birim olarak ulaşacağını belirler. The Rio Times'a göre zayıf bir real, Brezilya'yı dolarla kazanan gezginler ve yurt dışında yaşayanlar için ucuzlatıyor; Brezilyalı ithalatçılar ve dolar borcu olanlar için ise tersi geçerli. Yurtdışı para transferiyle Brezilya'daki ailesine para gönderenler için de aynı mantık işler: alıcının eline geçen real tutarı, dönüşümün yapıldığı andaki kura bağlı. Banka havalesi ya da para transferi uygulaması, hangisini kullanırsan kullan, onaylamadan önce gösterilen kura ve ücrete bak; böyle günlerde kurlar hızlı değişebilir.

Sırada ne var?

Yerel piyasalar açıldığında real ve Brezilya hisselerinin nasıl işlem göreceğini, Lula'nın ekonomi ekibine kimleri atayacağını ve yatırımcıların Reuters'a görmek istediklerini söylediği 2027 bütçesi ile gider tavanını izlemekte fayda var. The Rio Times, çarşamba günkü ABD Merkez Bankası (Fed) faiz kararını da bu haftanın önemli gelişmeleri arasında sayıyor.

Odix Pay kullanıcıları için ne anlama geliyor?

Brezilya'daki ailene ya da hesaplara para gönderiyorsan, Odix Pay para transferi desteklenen koridorlarda yurt dışındaki banka hesaplarına para göndermeni sağlar; ücret ve kur onaylamadan önce gösterilir, böylece göndermeden önce karşı tarafa ne ulaşacağını görürsün. Euro ödemeleri almak için kendi adına kişisel bir EUR IBAN da edinebilirsin. Yurt dışına para gönderme rehberimiz önce neleri karşılaştırman gerektiğini anlatıyor. Bu bir yatırım tavsiyesi değildir. Kullanılabilirlik ülkene göre değişir, ücretler uygulamada gösterilir. Diğer haberler Odix Pay haber merkezinde.